Konsekwencje zderzenia cywilizacyjnego według paradygmatu Huntingtona

Paradygmat Huntingtona może być uznawany za prognozę nawarstwienia konfliktów na świecie na tle cywilizacyjnym. Warto zapoznać się z tezami, które w niedalekiej przyszłości mogą urealnić się na naszych oczach.

Zgodnie z tezą powstałą w 1993 roku za pośrednictwem Samuela P. Huntingtona, głównym źródłem konfliktów są konflikty kulturowe, które od dziesięcioleci różnicują ludzi. Różne cywilizacje, broniące swoich tradycji i wierzeń dokonują tak zwanego zderzenia cywilizacji. Jednym z najbardziej obrazowych przykładów tej tezy jest obecny stosunek kultury wschodu do kultury zachodu, znamiennie reprezentowanej przez Stany Zjednoczone. To właśnie różnice kulturowe są głównym zarzewiem konfliktu pomiędzy cywilizacją Islamu a Stanami Zjednoczonymi, których system wartości jest ewidentnie odmienny. Huntington w swojej tezie prognozuje powstanie koalicji Państw, które w głównej mierze, połączone wspólnymi korzeniami, uznają inne wartości jako nadrzędne. Dotychczas tego typu połączenia różnych państw były dostrzegalne w kontekście Korei Północnej i Chin a Państwami Islamu takimi jak Syria, Liban, Irak i Pakistan.

Azja jako kocioł cywilizacyjny

Zachód, realizując politykę zakazującą rozprzestrzeniania się broni atomowej, stara się utrzymać przewagę militarną oraz za pośrednictwem owej przewagi dokonuje prób przewartościowania hierarchii ważności wschodu, wpajając wartości polityczne, koncepcje człowieka oraz demokracji. To w połączeniu z coraz bardziej nasilającą się polityką antyimigracyjną może prowadzić do eskalacji wszelkich konfliktów. Huntington wskazuje Azję jako prawdziwy mix cywilizacyjny, gdzie obecnie można wyodrębnić aż 6 kręgów kulturowych takich jak muzułmanie, buddyści, wyznawcy prawosławia, tradycjonaliści kultury japońskiej, chińskiej oraz sympatycy kultury zachodu. Pomimo tego, przewiduje się, iż pomimo różnic kulturowych, społeczeństwo Azjatyckie będzie w stanie połączyć swoje interesy, w celu skutecznego przeprowadzenia konfliktu ze Stanami Zjednoczonymi. Jest wielce prawdopodobne, że w przypadku potencjalnego konfliktu, nieuniknione będą akty przemocy a nawet wojna na bardzo dużą skalę. W obliczu takiego obrotu spraw istotnym jest zastanowienie się, w jaki sposób zareagują inne regiony Świata. Afryka może oddalić się od koncepcji hierarchii wartości Zachodu, podczas gdy Ameryka Południowa, ze względu na swoje powinowactwo gospodarcze, społeczne i kulturowe, zbliża się ku zachodowi.

Czy zderzenie cywilizacji może mieć opłakane skutki dla ludzkości?

Zgodnie z tezą Huntingtona, świat stanie się światem wielobiegunowym, gdzie religia wystąpi jako czynnik odróżniający od siebie różne cywilizacje. Wspomniane na początku zderzenie cywilizacji może mieć fundamentalne znaczenie w procesie kształtowania się stosunków zarówno międzyludzkich, jak i międzynarodowych. W przeszłości, w czasach zimnej wojny świat podzielony był na dwa bloki. Obecnie taki scenariusz wydaje się zbyt prosty. Dzisiejsze czasy sprawiły, iż świat podzieli się na odrębne cywilizacje, które będą toczyły ze sobą konflikty, najczęściej na tle religijnym i kulturowym. Jednak wystąpienie konfliktu może sprawić, iż kraje z podobnego kręgu kulturowego mogą zjednoczyć się w celu wsparcia konfliktu z inną cywilizacją. Tego typu połączenia, zjednoczenia i koalicje prowadzą nierozerwalnie do konfliktu na skalę globalną.